Jarenlang stond één getal centraal in zonbescherming: de SPF. Hoe hoger de Sun Protection Factor, hoe beter de huid beschermd leek. Inmiddels is dat beeld genuanceerder.
SPF blijft een belangrijke parameter, maar effectieve fotoprotectie omvat meer dan alleen bescherming tegen UVB-straling. De aandacht verschuift daarom steeds vaker naar een bredere benadering, waarbij ook UVA-straling, de stabiliteit van UV-filters en de totale formulering van een product een rol spelen.
SPF meet alleen UVB-bescherming
De Sun Protection Factor is ontwikkeld om de bescherming tegen UVB-straling te meten. UVB is vooral verantwoordelijk voor zonnebrand en speelt een rol bij directe DNA-schade. In gestandaardiseerde testen wordt gemeten hoe lang de huid aan UVB kan worden blootgesteld voordat roodheid optreedt, vergeleken met onbeschermde huid.
SPF is daarmee een relevante indicator, maar geeft slechts een deel van het beschermingsprofiel weer. Over de mate van UVA-bescherming zegt de factor zelf niets.
“SPF geeft slechts een deel van het beschermingsprofiel weer. Over de mate van UVA-bescherming zegt de factor zelf niets.”
UVA is minstens zo relevant
UVA dringt dieper door in de huid dan UVB en draagt bij aan oxidatieve stress, huidveroudering en veranderingen in pigmentvorming. Bovendien is UVA het hele jaar door aanwezig en dringt het in belangrijke mate door gewoon vensterglas heen.
Binnen Europa geldt dat zonnebrandproducten ook voldoende UVA-bescherming moeten bieden: minimaal een derde van de SPF-waarde op de verpakking. Toch kunnen producten met dezelfde SPF onderling sterk verschillen in hun UVA-prestatie. Dat hangt af van de gebruikte UV-filters, de formulering en de fotostabiliteit van het product.
Van zonbescherming naar fotoprotectie
De term fotoprotectie is de afgelopen jaren breder ingevuld. Waar de nadruk vroeger lag op het voorkomen van zonnebrand, ligt de focus nu ook op het beperken van cumulatieve huidschade en vroegtijdige huidveroudering.
Daarnaast groeit de aandacht voor zichtbaar licht, infraroodstraling en warmte. Vooral bij pigmentstoornissen zoals melasma en post-inflammatoire hyperpigmentatie wordt onderzocht in hoeverre deze factoren pigmentprocessen beïnvloeden. De wetenschappelijke onderbouwing is nog in ontwikkeling, maar het onderwerp krijgt duidelijk meer gewicht in de formulering van moderne huidverzorging.
Schrijf je in voor de gratis Beauty-Pro nieuwsbrief of neem een abonnement en ontvang exclusieve vakartikelen, trends en productnieuws als eerste.
De formulering bepaalt de prestatie
Niet alleen de SPF-waarde bepaalt hoe goed een product beschermt. Ook de combinatie van UV-filters, de fotostabiliteit en de verdeling van het product over de huid zijn van invloed op de uiteindelijke effectiviteit.
SPF-testen gaan uit van 2 mg product per cm² huid. In de praktijk wordt vaak minder aangebracht, waardoor de werkelijke bescherming lager kan uitvallen dan de waarde op de verpakking doet vermoeden.
“In de praktijk wordt vaak minder product aangebracht dan de testnorm voorschrijft, waardoor de werkelijke bescherming lager kan uitvallen dan de SPF op de verpakking doet vermoeden.”
Dat is een belangrijke nuance, zeker bij dagverzorging met SPF, waar gebruiksgemak en dosering vaak minder optimaal zijn dan bij een klassieke zonnebrandcrème.
Zonbescherming beoordeel je niet op één cijfer
De ontwikkeling van fotoprotectie laat zien dat kennis over UV-schade en huidveroudering zich blijft verdiepen. Waar vroeger vooral werd gekeken naar het voorkomen van roodheid, staat nu het beperken van langetermijnschade centraal.
Zonbescherming beoordeel je daarom niet op één cijfer alleen. De combinatie van UVB-bescherming, UVA-filtering, fotostabiliteit, formulering en gebruiksadvies bepaalt de uiteindelijke kwaliteit van het product.
