TERUGLEZEN: Het microbioom en huidverzorging


Wat is het microbioom van de huid en hoe kan je het zichtbaar maken? En wat is er waar van cosmeticaclaims als ‘dit product zorgt voor een gunstig microbioom’? Kan dit wetenschappelijk bewezen worden? In dit artikel, dat eerder verscheen in vakmagazine De Beauty Professional, krijg je hier meer duidelijk over. Het is geschreven door Lorette van’t Hoff.

Onze huid wordt bevolkt door kleine wezens, bacteriën schimmels en virussen, en soms zelfs door mijten. Dit alles tesamen noemen we de microbioom van de huid en ze zijn essentieel voor onze gezondheid. De samenstelling van ons microbioom is net zo individueel als een vingerafdruk. Het beïnvloedt niet alleen onze huidgezondheid in het algemeen, maar ook ons welzijn en mogelijk ons gedrag. 
 
Pro- en prebiotische huidverzorging, hoe nuttig is dit? 
Natuurlijk, we beïnvloeden onze microbioom met onze dagelijkse hygiëne en verzorgingsgewoonten. Een goed voorbeeld en relatief goed onderzocht is het gebied van de oksel. Daar vermindert door het gebruik van deodorants of anti-transpiranten de hoeveelheid corynebacteriën die het meest bijdragen aan de vorming van geuren. Verdere toepassingen zijn te vinden in balneotherapie en in bepaalde producten tegen atopische dermatitis. 
 
Gunstig effect  
Steeds meer fabrikanten/leveranciers beweren dat hun cosmetische producten een gunstig effect op de microbioom hebben. In de regel bevatten ze pro-en prebiotische stoffen, die we ook uit voedsel kennen. Vooral in de VS zijn claims van de FDA gepubliceerd (het Amerikaanse regelgevende orgaan van geneeskunde/cosmetica) die betrekking hebben op het microbioom. Je zou sceptisch kunnen zijn over de vraag of dit zinvol is, omdat er tot nu toe geen standaard onderzoeksmethoden voor microbiële kolonisatie van de huid zijn vastgesteld. Aan de andere kant, de FDA zou met het idee kunnen komen om deze bewering als medisch te classificeren. Dat zou echter niemand helpen, althans niet in cosmetica. 
 
Hoe kan je het microbioom van de huid vaststellen of onderzoeken? 
De wetenschap dat micro-organismen veel ziekten veroorzaken, kan alleen worden aangetoond door ze met de microscoop te bestuderen. Er zijn veel methoden ontwikkeld om micro-organismen die ziekte veroorzaken te onderzoeken. De traditionele microbiologie heeft zich geconcentreerd op de studie van individuele soorten bacteriën als geïsoleerde eenheden. De bemonstering van de soort gebeurt door biopsie, tape-strippen, zwaben of spoelen. Na afname van het monster wordt het op kweek gezet onder verschillende omstandigheden. Vervolgens ontstaat een micro-organisme cultuur. Dat kan dagen duren. Wanneer het onderzochte organisme voldoende vermenigvuldigd is, worden verschillende tests uitgevoerd. Microscopie en elektronenmicroscopie zijn de meest gebruikelijke traditionele methoden die worden toegepast voor bacterieanalyse. Ze worden gecombineerd met tal van onderzoeksmethoden, afhankelijk van de soorten zoals gramkleuring en andere kleuringstechnieken, evenals tests met fluorescerende markers. 
 
Onderzoeksmethoden vaststellen microbioom:  
Biochemische tests 
Biochemische tests zijn afhankelijk van de reactie van de bacteriële enzymen op verschillende reagentia zoals kleurveranderingen of vorming van schuim. Verschillende testmethoden kunnen ook worden gecombineerd in beschikbare kant-en-klare sets. 
Patches 
Antibiotica patches kunnen worden gebruikt om de gevoeligheid van bepaalde bacteriën tegen specifieke antibiotica te testen en daardoor toe te wijzen aan specifieke gevoeligheidsclusters. Gevoelige bacteriën zullen terugtrekken uit de pleister en een bacterievrije cultuur om hen heen vormen. 
UV-licht 
Sommige bacteriën fluoresceren onder UV-licht. Deze auto-fluorescentie kan in vivo worden geanalyseerd door speciale camera’s. Voor de fluorescentie van de Propionibacterium acnes bacteriën op het huidoppervlak, kan de Visiopor PP34 camera onmiddellijk analyseren hoeveel fluorescerende gebieden er zijn, alsmede de intensiteit van de fluorescentie. 

Metogenomic methoden 
Om de samenstelling van het menselijke microbioom te achterhalen, was men tot zo’n twintig jaar geleden nog afhankelijk van het kweken van afzonderlijke organismen op een voedingsbodem, zover dat überhaupt mogelijk was. Met de huidige DNA-sequencingtechnieken kunnen we nu alle organismen in het microbioom tegelijk bekijken door simpelweg al het DNA uit een (darm)monster te extraheren en te sequencen. Dit noemen heet metagenomics. De snelle vooruitgang en ontwikkeling van de metagenomic methoden hebben ons inzicht gegeven in de rol van de microbiële associaties op de huid. In recente publicaties bleek dat ze zelfs betrokken zijn bij de bescherming van het lichaam tegen UV-straling. Bovendien hebben veel studies aangetoond dat er een nauwe band is tussen huidziekten zoals acne en atopische dermatitis en de huidmicrobioom. Recent onderzoek geeft aan dat niet de aanwezigheid van enkele duidelijk gedefinieerde microbiële soorten nuttig of schadelijk blijken, maar dat de diversiteit van het microbioom essentieel is voor het behoud van de gezondheid van de huid. Hieruit kunnen we concluderen dat door het verbeteren en in balans brengen van de microbioom op de huid, huidconditie en gezondheid kunnen worden verbeterd. Aan de andere kant lijkt het duidelijk dat het gebruik van antibiotica, sterke ontsmettingsmiddelen en reinigingsmiddelen kan leiden tot een nadelige verstoring van de microbiële gezondheid van de huid. 

Vraagtekens bij cosmetische claims 
Als het gaat om cosmetische claims voor het in balans brengen van de microbioom, zijn er verschillende vraagtekens. Het lijkt erop dat de marketeers van deze bewering veel voorsprong hebben op de wetenschappers. Hoewel de meest voorkomende bacteriën op de huid kunnen worden geïdentificeerd, zijn de microbioomprofielen van verschillende groepen significant verschillend. Dit wordt toegeschreven aan genetische en demografische eigenschappen: leeftijd, geslacht, etniciteit, huidtype, levensstijl, hygiëne, omgevingsinvloeden door temperatuur, vochtigheid, seizoenen, blootstelling aan straling en vervuiling, samenwonen met dieren, beroepen en nog veel meer. Zelfs toegepaste producten kunnen verschuivingen in de samenstelling van het microbioom veroorzaken. De huid is voornamelijk bevolkt door bacteriën, en in mindere mate door schimmels en virussen. De laatste zijn echter moeilijker te bestuderen in vergelijking met bacteriën. Dus onderzoek is vooral gericht op de bacteriële samenstelling van de huidmicrobioom. Bacteriën zijn de oudste levende wezens in termen van ontwikkelingsgeschiedenis en behoren tot ons aangeboren immuunsysteem. 
 
Balans 
De vraag is natuurlijk: Wat is de beste huidbalans met bacteriën om gezond te functioneren? De beschrijving van een gezonde microbioom is moeilijk, omdat het zo individueel is. Het is gemakkelijker om bepaalde kiemen aan bepaalde huidziekten toe te wijzen. Het is bekend dat hoe diverser de bacteriegroep is, hoe sneller het systeem weer in balans komt na een storing en des te beter/gezonder het is. Bij atopische dermatitis is het bijvoorbeeld bekend dat Staphylococcus aureus vaker voorkomt op de huid. Staphylococcus speelt ook een rol in acne en rosacea, omdat ze de huid steeds vaker koloniseren wanneer de pH waarde licht omhoog verschoven wordt. In geval van acne en rosacea kunnen ook mijten en Propionibacterium acnes een oorzaak zijn (maar bepaalde groepen hiervan). Ook de schimmel Molassezia is een kiem die op alle mensen voorkomt. Het wordt beschouwd als een zogenaamde opportunistische kiem, die soms ook pathogeen wordt. Dan is hij verantwoordelijk voor roos (op de hoofdhuid) of Seborrheic dermatitis. 
 
Verschil in huidgedeelten 
Verder is er een enorm verschil in diverse huidgedeelten van het lichaam. Het gezicht biedt een ideaal klimaat aan microben die profiteren van het aanwezige vocht en hogere talgproductie. Aan de andere kant zijn de extremiteiten [armen en benen] nogal droog en bieden ze minder gunstige omstandigheden voor de meeste bacteriën. Daar is de hoeveelheid van microben veel lager dan op het gezicht. Ook de pH-waarde van de huid speelt een belangrijke rol. Bacteriën hebben een voorkeur voor zure omstandigheden. Om al deze redenen is er tot op heden geen 100% wetenschappelijke duidelijkheid over de samenstelling van het ‘perfecte’ microbioom. Als een cosmetisch product een microbioom claim heeft, is de wetenschappelijke onderbouwing of het de huidaandoening daadwerkelijk zal verbeteren vaak niet aanwezig. Een bacteriële analyse zal momenteel nog te weinig informatie opleveren voor de claim. Het kan alleen laten zien of de bacteriën van probiotische producten of formuleringen zal leiden tot een ongewenste of gewenste verschuiving in de microbiome samenstelling. Voor sommige huidproblemen zoals atopische dermatitis en acne, zal dit zeker de werkzaamheid van het product bevestigen, maar voor louter cosmetische formuleringen zal de interpretatie van het resultaat moeilijk blijven. Claims die worden toegeschreven aan microbiotic producten kunnen met zekerheid worden bewezen door het gebruik van traditionele biofysische testmethoden en beeldvorming.  

Daarom, de analyse van de huidmicrobioom blijft een zeer interessant onderwerp voor verdere onderzoeken! 

Geen vakinformatie meer missen? Meld je aan voor de nieuwsbrief van deze website en neem een abonnement op Vakmagazine De Beauty Professional:
https://beauty-pro.nl/abonneren/

Wat vind jij?

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Nog geen reacties.

Previous
Laatste plekken voor ‘End of Summer Festival’!
TERUGLEZEN: Het microbioom en huidverzorging