Essentiële oliën zijn altijd een goede toevoeging in de sportverzorging. Steeds meer verzorgers zoals sportmasseurs maar ook fysiotherapeuten gaan over tot het gebruik van essentiële oliën en plantoliën. Waarom? Omdat essentiële oliën zowel vóór als na het sporten de spieren verzorgen én kunnen helpen bij het mentale aspect. Tekst: Drs. Harmen Rijpkema
Warming up & Cooling down
Iedere serieuze sporter zal zich voor een training of wedstrijd goed voorbereiden. Dit begint met een goede fysieke en mentale warming up en na afl oop een cooling down. Uiteraard is de basis goede voeding en voldoende training om klachten na een zware fysieke inspanning te voorkomen. Een spierolie is prettig voor en na een intense inspanning, maar ook zinvol als voorzorg bij mensen die een lange tijd nauwelijks lichamelijke beweging gehad hebben. Het doel van een goede voorbereiding is het opwarmen van spieren en gewrichten, een goede invloed op de bloedsomloop, een vrije ademhaling, het mentaal alert maken en zorgen dat je je op de inspanning of wedstrijd kan focussen. Het doel ná een inspanning is het verzachten en ontspannen van de spieren. Ontspannende baden en massages met essentiële oliën brengen snel verlichting als je te fanatiek gesport hebt!
Aroma’s voor spieren
Een aantal ontspannende essentiële oliën zijn goed voor de spieren en helpen te herstellen na een sportprestatie. Vooral oliën met een hoog aandeel aan estermoleculen. Hoe groter het aantal esters in een essentiële olie, des te groter het ontspannende eff ect. De volgende essentiële oliën (gemengd in een plantolie) zijn o.a. geschikt voor het gebruik als een spierolie of wrijfolie:
✤ Rozemarijn, Spaanse (Rosmarinus officinalis): heeft een hoog gehalte aan kamfer en dus een ontspannend effect op de spieren.
✤ Pepermunt (Mentha x piperita): sterk koelend, pept op bij vermoeidheid, verfrissend.
✤ Zoete marjolein (Origanum majorana): bestaat o.a. uit esters en alcoholen, werkt ontspannend, verwarmend, goed te verdampen of inhaleren vooraf een wedstrijd.
✤ Grapefruit (Citrus paradisii): bestaat voor 90% limoneen en esters, goed voor de bloedsomloop, opmonterend, reinigend, bij stress voorafgaand aan de wedstrijd.
✤ Zwarte peper (Piper nigrum): bestaat voornamelijk uit monoterpenen, werkt verwarmend, stimulerend en is goed voor de bloedsomloop.
✤ Spijklavendel (Lavandula latifolia): deze lavendelsoort heeft een kamferachtige lavendelgeur, geeft energie bij vermoeidheid en is goed voor de spieren.
✤ Lavendel (Lavandula angustifolia): bestaat o.a. uit linalol en linalyl acetaat en werkt daardoor (spier) ontspannend en kalmerend op de geest.
✤ Helicryse (Helichrysum italicum): bestaat o.a. uit esters, sesquiterpenen, 10% diketonen, ondersteunt herstel na een sportprestatie en na het vallen, verzorgt littekens en kalmeert de huid. Daardoor is het een eerste hulp olie voor de huid.
✤ Gember (Zingiber officinalis): verwarmende olie en tegelijkertijd zeer huidvriendelijk
✤ Den, grove (Pinus sylvestris): goed voor de doorbloeding en goed voor de luchtwegen.
✤ Geranium (Pelargonium graveolens): goed voor de spieren, verzachtend en huidvriendelijk.
✤ Roomse Kamille (Chamaemelum nobile): ontspannend voor de spieren.
✤ Eucalyptus (Eucalyptus globulus, Eucalyptus radiata of Eucalyptus smithii): goed voor de bloedsomloop, om vrijer te ademen, koelend op de huid en daardoor ook verzachtend.
Recept voor een spierolie
Hieronder volgen een paar recepten die gebruikt kunnen worden voor een massage, maar ook als wrijfolie voor thuisgebruik. Voor het aanbrengen van een spierolie kan een body scrub met zout een goede voorbehandeling zijn. Een scrub helpt bij het afvoeren van afvalstoffen, is goed voor de doorbloeding en helpt om de spierolie met essentiële olie (werkstoffen) beter op te nemen. Goede basisoliën om de essentiële oliën in te mengen zijn de volgende plantoliën: jojoba, amandel, arnica of Sint-Janskruid. Onderstaande recepten kunnen helpen om sneller te herstellen na een sportprestatie.
Bodyscrub
✤ Meng 10 ml basis olie met 2
theelepels fijn Himalayazout en
4-5 druppels essentiële olie uit
onderstaande recepten.
Activerende spierolie voor de
warming up
✤ 30 ml basisolie
✤ 10 druppels rozemarijn ct kamfer
(Spaanse rozemarijn)
✤ 10 druppels grapefruit
Spierolie voor na het sporten
✤ 30 ml basisolie
✤ 15 druppels rozemarijn ct kamfer
(Spaanse rozemarijn)
✤ 10 druppels sinaasappel of citroen
✤ 10 druppels spijklavendel
Ontspannende spierolie
✤ 30 ml basisolie
✤ 10 druppels lavendel
✤ 10 druppels geranium
Drs. Harmen Rijpkema is medisch antropoloog en aromatherapeut. Hij is werkzaam bij Stichting Aromatherapie & Natuurlijke Gezondheidszorg Ontwikkeling (www.stichtingaromatherapie.nl) en adviseur bij Chi Natural Life. Harmen is auteur van vele artikelen en diverse boeken over aromatherapie, waaronder het Aromecum waarvan eind 2024 de 11e druk is verschenen. Met meer dan 35 jaar ervaring in aromatherapie geeft hij diverse cursussen en opleidingen rondom dit bijzondere thema.
